Caleb McLamb Amerîkîyekî Ku Bû Stêrka Medya Civakî ya Kurdî

Dema Caleb McLamb ê 21-salî – ku li ser înternetê wekî "Sura"(Soro) tê naskirin – bi Kurdîya baş û bi devoka Başûrê Amerîkayê diaxive, vîdeoyên wî gelek caran bişirînekê li ser rûyên temaşevanan dihêlin. 

McLamb ji deh saliya xwe heya 17 saliya xwe, heft salan bi malbata xwe re li Herêma Kurdistanê jiya ye. Piştî vegera xwe ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê, wî dest bi pêşxistina Kurdistanê li ser TikTok, Instagram û YouTube kir, bi Kurdî axivî û vîdeoyên siyasî û komedî çêkirin ku çanda Kurdî pîroz dikin.

Ji Dewletên Yekbûyî ber bi Kurdistanê

McLamb ji Kurdistan Chronicle re got: "Ez li Fayetteville, Karolînaya Bakur ji dayik bûm, di malbateke pir Başûrî de, ku tu peywendî an ezmûnên wan ên navneteweyî tune bûn." Wî anî ziman ku malbata wî çar-pênc nifşan li heman bajarî jiyane û dapîra wî di heman mala ku îro jî lê dijî de ji dayik bûye. Bavê wî jî li wir mezin bûye û dêûbavên wî di pola 7an de, di 14 saliya xwe de, hev nas kirine. McLamb got: "Em malbateke Başûrî ya sade bûn ku qet ji eyaleta Karolînaya Bakur derneketibûn."

McLamb di pola pêncan de, dema deh salî bû, hate Silêmaniyê û di sala 2021an de, dema 17 salî bû û ber bi sala xwe ya dawî ya lîseyê ve diçû, vegeriya Amerîkayê. Dêûbavên McLamb li Kurdistanê wek mamosteyên Îngilîzî li rêxistineke nehikûmî ya bi navê Navenda Jiyanê (Life Center) kar dikirin. Bavê wî çend salan li dibistana wî, Dibistana Taybet a Junior li Serçinarê jî ders dida. Malbata wî xwest ku McLamb lîseyê li pergalên dibistanên Amerîkî biqedîne da ku ji bo zanîngehê li Dewletên Yekbûyî çêtir amade bibe.

McLamb wekî "Sura" (Soro) (bi Kurdî tê wateya 'Kesê Sor') hate naskirin, ku paşnavek hevpar e ku ji bo biyaniyan bi çermê spî yê ronî tê bikar anîn. Wî got: "Wan şîrove li ser kirin heya ku min di dawiyê de ew wek paşnavê xwe yê fermî qebûl kir." Vîdeoya wî ya yekem li ser vê bû ku ew jê re digotin Sura, û ev yek bû sedem ku paşnav bi wî ve zeliqî.

McLamb vîdeoya xwe ya Kurdî ya yekem di Hezîrana 2021an de, tenê du meh piştî derketina ji Herêma Kurdistanê, weşand. Wî Instagram wê Adarê daxistibû da ku bi hevalên xwe yên Kurd re di têkiliyê de bimîne û her dem xwestibû ku naverokê çêbike û navdar bibe. Wekî yek ji çend Amerîkîyên ku bi Kurdî diaxivin û naveroka Kurdî li ser înternetê çêdikin, wî zû li ser medyaya civakî dengekî mezin bi dest xist.

McLamb behsa yekem vîdeoya xwe kir û got: "Ez wê havînê li mala dapîr û bapîrên xwe dimam û bêhemdî ji bo vîdeoyekî henekdar fikirek hat bîra min. Min pismamê xwe da ku têlefona min bigire û skeçeke komedî ya 15 saniyeyî bi Kurdî kişand. Dotira rojê, ez şiyar bûm ku nîv mîlyon dîtin li ser bû. Ji ber vê yekê, min vîdeoyek din çêkir, paşê vîdeoyek din, paşê vîdeoyek din! Niha ew dilxwaziya min a sereke ye û min li ser hemî platforman zêdetirî 250 mîlyon dîtin û hema hema 1 mîlyon şopîner berhev kirine."

McLamb her wiha dît ku ew ne tenê bi komediyê dikare Kurdan bikenîne, lê di heman demê de dikare li ser qada gerdûnî hişyariyê zêde bike û ji bo mafên Kurdan şer bike. Sura got: "Ew ne tenê hobiyek kêfî ye, lê amûrek e ku ez dikarim bikar bînim da ku çanda Kurdî bînim cîhanê û bişirînekê li ser rûyê gelek Kurdan bînim."

Di destpêkê de, McLamb vîdeoyan tenê ji bo kêfê çêdikir. Lê piştî ku ew viral bûn, wî ji hezkirina gelê Kurd û çanda wan naverok çêkirin. Sura dest bi baldarî li ser aktîvîzma Kurdî jî kir, nemaze piştî protestoyên sala 2022an li Îranê û mirina jineke ciwan a Kurd-Îranî, Jina (Mahsa) Amini.

McLamb diyar kir: "Min berpirsiyariyek nû hîs kir, ji ber ku min fêm kir ku ez dikarim platforma xwe ji bo zêdetirî komediya henekdar bikar bînim. Ji wê demê û pê ve, min her tişt di destê min de kir da ku hişyariyê ji bo Kurdan zêde bikim û hin çîrokên ku gelek kesan qet nebihîstibûn parve bikim, di nav de Helebce, Operasyona Enfalê, Jina û bêhejmarên din."

Vegera Kurdistanê

McLamb li restoranta xwarina bilez Chick-fil-A dixebite da ku drav bide zanîngehê. Influencer her weha dest bi reklamkariyê û qezenckirina dirav ji hebûna xwe ya medyaya civakî kiriye. Lê belê, wî got: "Mixabin, ji ber ku hesabê min wekî 'hesabek biyanî' hatiye qeyd kirin, ew li ser TikTok û Instagram nayê qezenckirin; ez hîn jî neçar im ku her hefte bi qasî 35 heya 40 demjimêran li Chick-fil-A bixebitim da ku bikaribim fatûreyên xwe bidim û biçim dibistanê."

McLamb xeyal dike ku hobîya xwe ya medyaya civakî bike karekî tam-dem – an wekî pêşkêşvanê TV-yê an jî bi damezrandina pargîdaniya xwe ya hilberînê li Kurdistanê – piştî ku li Karolînaya Başûr bawernameya xwe di medyaya dîjîtal û sînemayê de wergirt.

McLamb anî ziman ku wî dest bi pêkanîna vê xewnê kiriye bi veguherandina vîdeoyên xwe yên Sura li kariyerekê, bi tomarkirina demsalek ji pêşandanek ku wî çêkiriye bi navê "The Sura Show", ku dê her înî saet 7 ê êvarê li ser kanala wî ya YouTube were weşandin. Wî got: "Min berê demsala yekem a 30 beşan qedand ku dê heftane ji 24ê Cotmehê ve derkeve. Ez ji wê pir kêfxweş im – me li seranserê Dewletên Yekbûyî geriya da ku li New York City, Chicago, Atlanta, Nashville û deverên din fîlm bikişînin. Pêşandan bi tevahî bi Kurdî ye bi jêrnivîsên Îngilîzî, ku bi armanca min a parvekirina çanda Kurdî bi cîhanê re bi tevahî li hev tê."

Sura di dawiyê de got: "Ez hêvî dikim ku her havîn di dema xwendina xwe de vegerim Kurdistanê, û paşê, piştî zanîngehê ez ê bi domdarî biçim wir."

Wladimir van Wilgenburg
Çavkanî: Kurdistan Chronicle