Rûpeleke Geş a Dîroka Kurd û Kildanan

Hewlêr - Kurdistan: Yek ji kesayetiyên sereke yên dîroka siyasî û rewşenbîrî ya Kurdistanê, parêzer Cercîs Fethula Şemas, ku di nava serkirdayetiya Partiya Demokrata Kurdistanê (PDK) de yekemîn Kildanî bû, di 23'ê Tîrmeha 2006'an de li Hewlêrê koça dawî kir û li goristana Enkawa hate veşartin. Şemas, ku bi navê Cercîs Fethula Elmuhamî dihat naskirin, jiyaneke dirêj û dewlemend ji bo xizmeta gelê xwe û doza Kurdistanê terxan kiribû.

Cercîs Fethula Şemas di sala 1920'an de li bajarê Mûsilê ji dayik bû. Ji neteweya Kildan û ola Mesîhî Katolîkî bû. Wî qonaxên seretayî, navendî û amadehiyê li Mûsilê qedand. Di sala 1939'an de li zanîngeha Bexdayê dest bi xwendina hiqûqê kir û di sala 1943'an de bekaloryos wergirt. Şemas, zimanên Suryanî, Erebî, Îngilîzî, Fransî, Kurdî, Swêdî û Farisî pir baş dizanî.

Kariyer û Xebata Siyasî:

Kariyera Şemas a siyasî û rewşenbîrî gelek berfireh bû. Wî di sala 1946'an de tevlî Partiya Serbixweyî ya Iraqê bû û di heman salê de yek ji damezrênerên Partiya Gel bû. Wekî xwediyê îmtiyazê rojnameya "Al Rewafd" a bi zimanê Erebî xebatên rojnamegeriyê jî dikir. Di sala 1948'an de tevlî rêzên Partiya Demokrata Kurd bû û paşê di sala 1968'an de pêwendiyê bi Pêşmergeyên Şoreşa Îlonê re danî.

Di sala 1970'an de, di Kongreya Heştemîn a PDK'ê de, ew wekî endamê yedeg ê Komîteya Navendî ya PDK'ê hate hilbijartin. Di salên 1973-1974'an de, bi fermana Serok Mesûd Barzanî, beşdarî lîjneya amadekar û nivîsandina projeya federaliya Herêma Kurdistanê bû. Herwiha, ew di sala 1974'an de yek ji damezrênerên Heyva Sora Kurdistanê bû.

Şemas di dema xebatên xwe de gelek caran rastî zext û zordariyê hat. Di sala 1961'an de ji aliyê hikûmeta Iraqê ve hate zîndanîkirin û şandina zîndana Ramadî. Di sala 1963'an de ji aliyê milîsên Baasî ve hate girtin û îşkencekirin. Di sala 1970'an de jî ji ber nivîsekê di rojnameya "Al Teaxî" de ji aliyê karbidestên Baas ve li zîndana Qesr El-Nîhayê hate girtin.

Demên Penaberiyê û Veger:

Piştî têkçûna Şoreşa Îlonê di sala 1975'an de, Cercîs Fethula koçberî Îranê bû. Di Tebaxa 1979'an de, piştî aloziyên li Îranê, daxwaza mafê penaberiyê ji Brîtanyayê kir. Di sala 1984'an de wekî penaber çû Swêdê û li wir bi cih bû.

Di 25'ê Nîsana 1999'an de vegeriya Kurdistanê û li Hewlêrê ji aliyê Cevher Namiq Salim, Serokê Encumena Niştimanî ya Kurdistanê, ve hate pêşwazîkirin. Di sala 2001'an de beşdarî Kongreya Yekemîn a Akademîk a derbarê Kerkûkê de bû û gotarek pêşkêş kir.

Berhemên Wî yên Rewşenbîrî:

Parêzer Cercîs Fethula Şemas, di heman demê de nivîskar û wergêrekî zana bû. Wî bi dehan pirtûkên orîjînal û werger çap kirin. Ji berhemên wî yên girîng: "Kurdistan û Alamût" (werger), "Pezîna Kurd" (werger), "Muhad El-Beşerîye" (werger), "El-Iraq fî A'had Qasim" (werger), û gelek lêkolîn û gotarên siyasî û dîrokî yên din.

Cercîs Fethula Şemas, bi jiyana xwe ya tijî xebat, berxwedan û rewşenbîrî, wekî rûpeleke geş di dîroka gelê Kurd û Kildanan de cîh girtiye û hertim dê bi rêz were bîranîn.