Yekemîn care Kurdek dibe endamê Encûmena Zanistî ya Amerikayê

Dr. Şêrzad Necar: Zanyarî ne bazirganî ye.. û zanîngeh pêwîstî bi çaksaziyeke berfireh heye

Di pêngaveke ku di cureya xwe de yekem e, Yekîtiya Navdewletî ya Amerîkî ya Zanîngehan (Association of American Universities (AAU)) biryareke nû ya îdarî derxist ku tê de Profesor Doktor Şêrzad Ehmed Emîn Necar weke endamê Encûmena Zanistî ya Yekîtiyê destnîşan dike, bi vê yekê dibe yekem Kurd ku vî postî di saziya akademîk a navdewletî de werdigire.

Li gorî biryara ku ji serokatiya Encûmena Zanistî bi îmzeya Profesor Doktor Husên el - Ensarî derketiye, destnîşan kirin ku ji 9'ê Tîrmeha 2025'an ve ji bo salekê, ku dikare were nûkirin, derbasdar e, li ser bingeha desthilatên ku li gorî rêziknameya navxweyî ya Yekîtiyê ji serokatiya encûmenê re hatine dayîn.

Vîzyoneke mezin ji bo çaksaziya xwendina bilind

Di hevpeyvîneke taybet de bi kovara "Kurdistan bi Erebî" re, Doktor Necar vîzyona xwe ya mezin ji bo rola xwe ya nû eşkere kir û tekez kir ku "Welat û civakên pêşkeftî an paşvemayî bi pêwîstiyeke lezgîn hewcedar in ku bigihîjin armancên pêşkeftina akademîk da ku bigihîjin asteke nêzîkî welat û civakên pêşketî."

Necar diyar kir ku ev armanc pêwîstî bi "bernameyên zanistî ji bo hevkariyeke xurt di navbera zanîngehan de heye ji bo pêşxistina karê wan û şopandina pêşketinên di zanist, teknolojî û teknîkên nûjen de," û tekezî li ser pêwîstiya "bilindkirina asta kalîteya akademîk û zanistî li zanîngehan bo asta pîvanên cîhanî yên nûjen" kir.

Di daxuyaniyeke berbiçav de, Doktor Necar tekez kir ku "Zanyarî ne bazirganî, ne karsazî û ne jî pîşesazî ye, belkî zanyarî zanist e, û tenê bi riya zanistê civak dikarin geş bibin." Wî her wiha got ku "Erka herî girîng a zanîngehan dayîna bawernameyên rastîn e ji bo kesên xwedî şareza, da ku bawernameya rastîn bibe mifteyeke zanistî ya resen ber bi pêşxistina civakê ve."

Wî hişyarî da li ser metirsiya "dayîna bawernameyan bêyî guhdanîna naverok û mijarê," û ev yek weke "karesata ku welat û civakên me pê diêşin" bi nav kir û destnîşan kir ku Yekîtiya Navdewletî ya Amerîkî ya Zanîngehan dê rêbernameyek ji bo sîstema verastkirina bawernameyan deyne da ku ewlekarî û pêbaweriya bawernameyên akademîk mîsoger bike.

Planeke kar a berfireh ji bo çaksaziyê

Necar plana xwe ya kar di dema endametiya xwe de eşkere kir û got: "Ez ê hewl bidim van raman û dîtinan veguhezînim zanîngehên me yên ku ji aliyê hejmarê ve geş bûne," û amaje bi hebûna 142 zanîngehên hikûmî û taybet li Iraqê kir, ku 33 ji wan li Herêma Kurdistanê ne.

Her wiha got: "Kar dê li ser avakirina toreke berfireh a têkilî û peymanên komî û du alî be ji bo afirandina rewşeke nû ya têkildarî peyama zanîngehan," û tekez kir ku "Zanîngeh ne ofîsên kar in, belkî navendên lêgerîna zanyariyê ne."

Bi destnîşan kirineke dîrokî, Doktor Necar bîra cewhera peyama zanîngehan anî, ji dema ku fîlozofê Yewnanî Eflatûn (ku di sala 347 berî zayînê de koça dawî kiriye) akademiya xwe ya navdar "Akademiya Atînayê" di sala 387 berî zayînê de damezrand, ku weke yekem enstîtuya xwendina bilind li cîhana rojava tê hesibandin û fîlozofê mezin Arîstoteles tê de xwendiye.

Necar destnîşan kir ku "Zanîngehên li welatên me nikarin erka xwe ya rastîn bi cih bînin, ji ber vê yekê em hewceyî çaksaziyeke berfireh ji bo zanîngeh û saziyên akademîk û zanistî ne." Wî tekez kir ku Yekîtiya Navdewletî ya Amerîkî ya Zanîngehan dikare beşdarî çareserkirina van rewşan bibe "bi riya rênîşandan, rêberî û nêrînên ku dibin sedema jêhatîbûnê di asta akademîk û kalîteya perwerdehiyê de."

Necar hişyarî da ku ev çaksazî "bi awayekî bêserûber û bê ked û hewldan pêk nayê, belkî ew erkeke dijwar, zehmet û aloz e, û tenê dema ku raman geş dibe, çand geş dibe û rêz li azadiya ramanê li zanîngeh û saziyên akademîk tê girtin, pêk tê."

Erkên Doktor Necar di Encûmena Zanistî de beşdarbûna civînên demkî û beşdariya çalak di biryaran de, beşdarbûna amadekirin û pêşxistina planên akademîk û lêkolînî yên demdirêj, û herwiha beşdarbûna di pêvajoyên nirxandina giştî ya bername û çalakiyên perwerdehî û zanistî de pêk tê.

Her wiha ew ê şêwirmendiya zanistî ya pisporî pêşkêş bike ku xizmeta armancên stratejîk û arasteyên pêşerojê yên Yekîtiyê di warê pêşketin û nûjenkirinê de dike, ligel wergirtina hemû desthilat û mafên ku di rêziknameya navxweyî ya Yekîtiyê de hatine destnîşan kirin.

Hêjayî gotinê ye ku Yekîtiya Navdewletî ya Amerîkî ya Zanîngehan, ku ji aliyê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ve weke saziyeke zanistî ya fermî tomarkirî ye, hewldanên xwe didomîne ji bo kişandina kesayetiyên akademîk ên jêhatî da ku cihê xwe weke saziyeke perwerdehiyê ya pêşeng li ser asta navdewletî xurt bike, li ser bingeha vîzyona xwe ya ku giringiyê dide geşepêdan û pêşketinê di warên zanistî, akademîk û pîşeyî de.

Çavkanî: Kurdistan bi Erebî