Jiyana Kurdên Cihû li Îsraîlê: Dîrok, Çand û Hevrejiyan

Navenda Nûçeyan - Kurdistan: Derhênerê Kurd Dr. Veysi Dag, ku bi eslê xwe ji bajarê dîrokî yê Mêrdînê ye û ev çend sal in li Îsraîlê bi cih bûye, di hevpeyvînek taybet û berfireh de bi rojnamevan û siyasetmedar Ibrahim Halil Baran re, bal kişand ser mijareke kêm nîqaşkirî lê gelekî girîng: Jiyana Kurdên Cihû li Îsraîlê. Ev hevpeyvîn ne tenê ronahiyê dixe ser civakeke bêhempa, lê her weha têkiliyên dîrokî û çandî yên di navbera Kurd û Cihûyan de jî derdixe pêş.

Dr. Veysi Dag di hevpeyvîna xwe de, ku weke çavkaniyeke hêja tê dîtin, bi kûrahî behsa qonaxên sereke yên hatina Kurdên Cihû bo axa Îsraîlê kir. Wî anî ziman ku koçberiya wan bi sed salan ve vedigere û bi taybetî di sedsala 20an de, piştî damezrandina dewleta Îsraîlê, gelek Kurdên Cihû ji herêmên Bakur, Başûr, Rojhilat û ji Rojavayê Kurdistanê berê xwe dane welatê Îsraîlê.

Nifûs, Çand û Taybetmendiyên Kurdên Cihû

Li gorî agahiyên ku Dr. Veysi Dag pêşkêş kirin, nifûsa Kurdên Cihû li Îsraîlê xwedî hejmareke girîng e û ew di nava civaka Îsraîlî de xwedî cihekî taybet in. Ew behsa çand û kultura wan a dewlemend kir, ku tê de hêmanên Kurdî û Cihûyî bi hev re hatine honandin. Zimanê wan ê dayikê, ku bi piranî zaraveyên Kurdî yên wekî Kurmancî û Soranî ne, ligel Hîbrî, yek ji taybetmendiyên wan e. Her wiha, Dr. Dag anî ziman ku kevneşopiyên wan ên muzîkê, xwarinên wan û şêwazên jiyana wan hê jî gelek taybetmendiyên Kurdî diparêzin, tevî ku ew di nava civakeke nû de dijîn.

Hevrejiyana Dîrokî ya Kurd û Cihûyan

Yek ji xalên herî balkêş ên hevpeyvînê, analîza dîrokî ya Dr. Veysi Dag bû li ser hevrejiyana Cihû û Kurdan li Kurdistanê. Wî destnîşan kir ku bi hezaran salan Cihû û Kurd li Kurdistanê li tenişta hev bi aşîtî jiyane. Ev hevrejiyan, di encamê de, di kultura her du gelan de şopên kûr hiştiye. Dr. Dag behsa efsaneyên hevbeş, stranên gelêrî, û hin adetên civakî yên ku ji hev fêr bûne kir. Wî destnîşan kir ku ev rabirdûya hevbeş bingehek xurt ji bo têgihiştin û rêzgirtina di navbera her du gelan de çêkiriye.

Di encamê de, hevpeyvîna Dr. Veysi Dag ne tenê agahiyên hêja li ser civaka Kurdên Cihû li Îsraîlê pêşkêş dike, lê her weha banga têgihiştin û lêkolîneke kûrtir li ser têkiliyên dîrokî û çandî yên di navbera gelan de dike. Ev yek nîşan dide ku dîroka Kurdistanê ji bo gelek gel û çandan, cîhekî girîng ê hevjiyan û têkiliyên çandî bûye.