Parçekirina Dengan Xiyaneteke Dîrokî ye!

Ji Bo Yekîtiya Dengdanê ya Kurdan di Hilbijartinên Iraqê de: Parçekirina Dengan Xiyaneteke Dîrokî ye!

Oct 28, 2025 - 16:46
Oct 28, 2025 - 16:51
Parçekirina Dengan Xiyaneteke Dîrokî ye!
Ji Bo Yekîtiya Dengdanê ya Kurdan di Hilbijartinên Iraqê de: Parçekirina Dengan Xiyaneteke Dîrokî ye!

Nivîskarê Kurd Serkaw Hadî Ayzê li derveyî welat dijî, di peyameke vîdeoyê ya tund û bi dilgermî de, bangewaziyeke bilez li hemû Kurdan kir ku di hilbijartinên Encûmena Nûneran a Iraqê de dengên xwe li navçeyên nakok ên wekî Kerkûk, Mûsil, Mexmûr û Nînowa bi yek lîsteyê bidin. Wî parçebûna dengên Kurdan li van deveran weke "xiyaneteke dîrokî" bi nav kir û hişyarî da ku ev yek wê lawazî û qelsiya Kurdan li hemberî Bexdayê zêde bike.

Di destpêka axaftina xwe de, nivîskar destnîşan kir ku ev hilbijartin ne hilbijartineke asayî ye ku tê de her partiyek ji bo berjewendiyên xwe deng bixwaze. Berevajî, ew diyar dike ku li navçeyên nakok, dengdana li dijî yek lîsteyê, wekî "xiyanet li hemberî xwe" tê hesibandin. Wî got, "Dengê Kurd winda bibe, tê wateya hêza Kurd winda be."

Banga ji bo Partiyên Kurd: Piştgirî Bidin Partiya Herî Bihêz

Çalakvan bi taybetî bang li partiyên Yekîtiya Nîştimaniya Kurdistanê (YNK), Tevgera Goran û partiyên Îslamî kir ku deng bidin "partiya herî bihêz" a Kurd, ya ku di vê qonaxê de PDK tê hesibandin. Wî tekez kir ku ev yek ne mijareke piştgirîya partîbûnê ye, lê belê meseleya berjewendiya neteweyî ya Kurdan e.

Herwiha nivîskar Serkaw Hadî Ayzê gotinên Mam Celal (Celal Talabanî) bi bîr xist û diyar kir ku Mam Celal di demên diyarker de bang li Kurdan dikir ku deng bidin (Serok) Barzanî. Ev yek nîşan dide ku Mam Celal siyasetmedarekî zîrek bû ku zanibû kengê ji bo berjewendiya neteweyî yekîtî pêwîst e. Nivîskar hişyarî da ku eger partiyên din li Kerkûkê bangawaziyê ji bo partiya bihêz nekin, wê hingê ew wek "xiyanetkar" û "zolla Kurd" (dijminê Kurd) bên hesibandin.

Hilbijartinên Iraqê Ne yên Navxweyî ne: Mesele Beramberî Bexdayê ye

Nivîskar balê dikşîne li ser wê yekê ku hilbijartinên li navçeyên Kurdistanî yên li derveyî herêmê, bi taybetî li Kerkûkê, hilbijartinên Iraqê ne, ne hilbijartinên navxweyî yên Herêma Kurdistanê ne. Ji ber vê yekê, parçebûna dengên Kurdan li van deveran bi awayekî rasterast hêza Kurdan li parlamentoya Bexdayê qels û lawaz dike û bi vî rengî wan li beramberî Bexdayê xira dike.

Nivîskar anî ziman, "Li Kerkûkê, eger hûn deng bidin van partiyan, ev tê wê wateyê ku hûn dibêjin Kerkûk Iraqî ye. Ev ne felsefe ye, ne meseleya ramanên cuda ye; ev meseleyeke siyasî ye, meseleyeke hêzê ye." Wî tekez kir ku di vê hilbijartinê de divê Kurd şoreşeke spî, bê xwîn û bê tevlîhevî pêk bînin, bi dengdana xwe bi yekdengî.

Hêza Kurdan û Rola Amerîkayê

Her wiha nivîskarê Kurd bal kişand li ser wê yekê ku PDK xwedî hêz û projeyeke hevpar bi Amerîkayê re ye ku Kerkûk bi awayekî bêdeng bikeve destê Kurdan. Lê eger dengên Kurdan belav bibin, Amerîka nikare vê yekê bi zorê bike û wê daxwaza wan bi ser nekeve. Wî hişyarî da ku parçebûna dengên Kurdan, tê wateya ku Kerkûk û navçeyên din ên nakok, dê bibin yên Iraqê û Kurd dê bi tevahî qels bibin.

Nivîskar Serkaw Hadî Ayzê bi dilgermî daxuyand, "Eger piçek jî Kurdbûn di Yekîtî de mabûya, divê ew bi xwe bangewaziyê bikin û bibêjin deng bidin partiya herî bihêz, deng bidin PDK'ê, neyên cem me." Wî amaje kir ku kesên ku li navçeyên Kurdistanî yên li derveyî herêmê, wekî Kerkûk, Mûsil, Nînowa û Mexmûr, dengê xwe nedin PDK'ê, xiyanetkar in û dijminê Kurd in.

Dîroka Dengdanê û Hesasiyeta Rewşê

Di dawiya axaftina xwe de, nivîskar bal kişand ser dîroka dengdanê ya Kurdan li Iraqê. Wî bi bîr xist ku di hilbijartinên yekem ên Iraqê de, Kurd tevî hemû cudahiyên xwe jî bi yek lîsteyê deng dan. Wî got, "Ger hûn bawer dikin ku Mûsil divê Kurdistanî be, deng bidin partiya herî bihêz. Mesele ne xwesteka we ye, ev ne felsefe ye, ev ne nîqaş e. Ev rewş gelekî ciddî ye."

Peyama wî ya dawî zelal bû: Di vê hilbijartinê de li Kerkûk, Silêmanî û hemû deverên nakok, partiyên Kurd divê bi yek lîsteyê deng bidin. Her dengdana ji bo partiyên din, di vê qonaxa dîrokî de, wê hêza Kurdan kêm bike û xiyaneteke mezin li berjewendiyên neteweyî yên Kurdan be. Wî bang kir ku ev fersenda dîrokî ji bo rizgarî û yekîtiya Kurdan bê bikaranîn.