Serok Barzanî Destkeftiyên Kurdistanê Berhema Xwîna Şehîdan e

Hewlêr - Kurdistan: Serok Mesûd Barzanî, îro Duşemê, 20’ê Cotmeha 2025’an, li bajarê Hewlêrê bi komeke berfireh ji mamosteyên zanîngehê, nivîskar, rojnamevan, helbestvan, hunermend û werzişvanên Kurdistanê re civiya. Di civîna girîng de, Barzanî li ser girîngiya hilbijartinên gera şeşemîn a Encumena Nûneran a Iraqê, cîbicîkirina destûrê, destkeftiyên Herêma Kurdistanê û pêwîstiya parastina nasnameya neteweyî de axivî.

Hilbijartin Prensîbeke Bingehîn e

Serok Barzanî di axaftina xwe de kêfxweşiya xwe ji bo kombûnê anî ziman û tekez kir ku hilbijartin pêvajoyeke demokratîk e ku divê gel bi xwe çarenûsa xwe diyar bike û nûnerên xwe bi azadane hilbijêre. Barzanî got: "Ji bo me, hilbijartin meseleyek prensîbî ye û me bawerî pê heye." Barzanî bi bîr xist ku di dema Raperîna Adarê ya sala 1991’an de li Koyê wî bixwe daxwaza lidarxistina hilbijartinan kiribû. Herwiha destnîşan kir ku yekemîn hilbijartina azad di sala 1992’an de li Kurdistanê hate lidarxistin û bû bingehek ji bo damezrandina sazî û dezgehên Herêma Kurdistanê. Herwiha li Iraqê jî, yekemîn hilbijartina azad di dîroka welêt de di sala 2005’an de, piştî lihevkirina li ser destûra welêt, hate kirin.

Tevî têbîniyên xwe yên li ser zagona hilbijartinan a Iraqê ya piştî sala 2010’an jî, Serok Barzanî ragihand ku ew ê ji bo berjewendiya giştî beşdarî hilbijartinan bibin û hêvî kir ku ev hilbijartin bibe sedema ku Iraq bikeve ser rêya rast û li gorî destûrê were tevgerîn.

Destkeftiyên Kurdistanê Berhema Xwîna Şehîdan e

Derbarê têkoşîn, cangorî û destkeftiyên Herêma Kurdistanê de, Serok Barzanî diyar kir ku kesî ji bo destkeftiyên Herêmê qencî li wan nekiriye û kes jî nikare minetê li ser wan bike. Wî got, "Ev e berhema xwîna şehîdan, berhema hêstirên dayikên şehîdan û berhema keda vî miletî ye."

Destûra Iraqê û Çanda Hikûmeta Navendî

Serok Barzanî behsa qonaxa Iraqê ya nû ya piştî sala 2003’an kir û anî ziman ku ew bi îradeyeke xurt û niyeteke paqij çûne Bexdayê ji bo avakirina Iraqa nû. Wî destûra niha wekî "baş" bi nav kir, her çend hemû daxwazên wan tê de nebin jî, lê got ku "eger ev destûr niha jî were cîbicîkirin, destûreke baş e." Wî dubare kir ku ger destûr hatiba cîbicîkirin, ne li deverên din ên Iraqê û ne jî di têkiliyên Hewlêr û Bexdayê de gelek pirsgirêk çênedibûn. Lêbelê, Serok Barzanî rexne li Bexdayê girt û got, "mixabin, ya ku me dîtiye, hîna jî çanda hikûmeta navendî li ser ramana li Bexdayê serdest e," û tekez kir ku ew kêmtirî destûrê qebûl nakin.

Petrol, Budce û Êşa Birîna Nan

Derbarê mijara petrolê û lihevhatina sêalî ya di navbera Hikûmeta Herêma Kurdistanê, Hikûmeta Federal û şirketên petrolê de, Barzanî hêvî kir ku ev lihevkirin serkeftî be û bibe bingehek ji bo zagona petrol û gazê û ev pirsgirêk were çareserkirin. Wî herwiha mafên destûrî yên gelê Kurdistanê wekî "emanetên ku xwîn ji bo wan hatiye rijandin" bi nav kir. Di derbarê birîna budce û mûçeyên gelê Kurdistanê de jî, Serok Barzanî peyameke tund da û got, "Li cem min û li cem her Kurdekî dilsoz û yê ku hinekî jî wijdanê wî hebe, êşa birîna nanê gelê Kurdistanê ne kêmtir bûye ji Enfal û kîmyabarankirinê."

Parastina Çanda Neteweyî û Têkoşîna Li Dijî Çanda Xerîb

Di beşeke din a axaftina xwe de, Serok Barzanî rû bi amadevanan kir û ji wan re got ku çawa Pêşmerge terorîstên DAIŞ'ê têk birin, divê ew jî bi pênûs û ramanên xwe şerê "çanda xerîb" bikin ku li Kurdistanê belav dibe. Wî got ku armanca vê çandê ew e ku baweriya takekesê Kurd bi xwe nemîne û ciwanên Kurd hestên dilsoziyê ji bo welatê xwe winda bikin. Barzanî anî ziman ku hewl tê dayîn "ramana neteweyî were tunekirin û bêhêvîtî di nava miletê me de belav bibe." Wî bang li hemû kesan kir ku "li hemberî vê komployê rawestin û nehêlin ku serkeftî bibin," da ku çanda dewlemend a pêkvejiyanê ya Kurdistanê were parastin.

Pêşketin û Pêşeroja Kurdistanê

Serok Barzanî herwiha behsa pêşketinên Kurdistanê di warên perwerde, xwendina bilind, avadanî, ceyran, rê û bendav û pûndan de kir. Wî girîngiya parastina jîngehê tekez kir û daxwaz kir ku hemû alî di pêşxistina jîngehparêziyê û parastina sirûşta Kurdistanê de alîkar bin. Barzanî bal kişand ser rola bendavan di parastina avê û rûbirûbûna krîza avê ya di pêşerojê de, û got ku divê "polîtîkayeke rast û durist a birêvebirina avê hebe" da ku gelê Kurdistanê tûşî pirsgirêka bêaviyê nebe.

Kampanyaya Hilbijartinan û Avakirina Hikûmetê

Derbarê helmeta bangeşeya hilbijartinan de, Serok Barzanî daxwaz kir ku helmet bi aramî û bê tundûtûjî were birêvebirin û her kes azad e ku bangeşeya xwe bike û deng bide kîjan alî. Wî diyar kir ku polîtîkaya Partî (PDK) û Hikûmeta Herêma Kurdistanê ew e ku "binesaziyeke temam di hemû waran de ji bo nifşên paşerojê bifikire" û ji bo "paşerojeke xweş, geş û tendurist ji bo miletê me were misogerkirin."

Li ser rewşa navxweyî ya Kurdistanê û avakirina kabîneya nû ya hikûmetê, Serok Barzanî ragihand ku piştî ragihandina encamên hilbijartinan, wan ji hemû aliyan daxwaz kiribû ku hikûmeteke bingeha wê fireh were avakirin, lê hinek ji wan nehatin û hinek jî gotin ku ew ê bibin rikeber û opozîsyon. Wî got ku rewş di navbera Partî (PDK) û Yekîtiyê (YNK) de ma û li ser bernameya kar a hikûmetê lihevkirinên pir baş hatine kirin. Barzanî daxwaz kir ku encamên hilbijartinan bêne berçavgirtin û her aliyek li gorî heqê xwe yê hilbijartinê postan werbigire. Wî hêvî kir ku li ser vê yekê jî lihevkirin were kirin û berî hilbijartinên Encumena Nûneran a Iraqê, Hikûmeta Herêma Kurdistanê were avakirin.