Michel Friedman: Ew Dixwazin Me Bikujin

Michel Friedman behsa zêdebûna nedilxwaziya Cihûyan li Almanya dike. Mînak li hin deverên Berlînê, ew bi rehetî nikare bigerê.

Nivîskar û parêzer Michel Friedman (69) ji ber baweriya xwe ya Cihûyan li Almanya êdî li her derê xwe ewle hîs nake. Di hevpeyvînekê de bi rojnameya “Frankfurter Allgemeine Zeitung” (FAZ) re, di bersiva pirsa ku gelo ew xwe sînordar hîs dike?, Cîgirê Serokê berê yê Konseya Navendî ya Cihûyan li Almanya got: “Ez li hin deverên Berlînê, dema ku tarî dibe, bi rehetî nikarim bigerim.”

Friedman got: “Dema ku Seroka Polîsê Berlînê çend meh berê di prensîbê de diyar kir ku Cihû û homoseksuel êdî li her derê Berlînê nayên parastin, min got: Ev niha sondxwarina eşkerekirinê ye.” “Ev dixwaze ji min re çi bibêje?”

Friedman lê zêde kir: “Di salên dawî de, mirovekî Cihû li vî welatî her ku diçû bêtir wekî Cihû û kêmtir wekî mirov hate dîtin.” Mafên azadiyê yên ku ji hêla Destûra Bingehîn ve hatine garantîkirin û rûmeta mirovan bêtir ji her demê piştî sala 1945 hatine binpêkirin. “Ev tehemûl nekirin e ku meriv bibe ‘bûn -bi mirov’, ku dîsa gengaz be ku li welatê me mirov diyar bikin ka kî bibe mirov.”

“Ew Dixwazin Me Bikujin – Ev Bêtehemûliya Rojane ye”

Bi dehan salan e, li Almanya polîs dibistan û baxçeyên zarokan ên ku zarokên Cihû diçin wan diparêzin. Friedman got: “Ew dixwazin me bikujin – ev bêtehemûliya rojane ye.”

Piştî komkujiya Hamasê li Îsraîlê di 7ê Cotmeha 2023an de, li Almanya êrîşî Keniştan (Sînagogan) hate kirin û di xwepêşandanan de “Mirin ji Cihûyan re” hate qîrîn.

Ev yek di hemî civakên Cihûyan de bêewlehiyek dramatîk çêkir: “Ma zarokên me hîn jî dikarin bi ewlehî bi metroyê an trênê bigerin? Ma divê zarokên me, neviyên kesên ku ji Holokostê rizgar bûne, li Almanya demokratîk dîsa xwe wekî kal û bavên xwe yên nedîtî bikin?”

Friedman di pirtûka xwe ya nû “Mirov! Daxuyaniya Evînê ya Demokratê Bêhêvî” de bêtir tevlîbûn ji bo demokrasîyê dixwaze.

dpa

Wêne: IMAGO/Bernd Elmenthaler