Çima kurd li Rojavayê Kurdistanê serxwebûna xwe naxwazin?

Ev pirs di serê milyonan Kurdên cîhanê de ye ku ji xwe dipirsin û ji siyasiyan dipirsin ji zana û nezanan dipirsin lê kes jî heta niha nekariye bersîva vê pirsê bide.

Hennan Josef vê pirsê li ser tora civakiya facebookê li hemû Kurd û Kurdistaniyan dipirse û dibêje: Çima Kurd li Rojavayê Kurdistanê serxwebûna xwe naxwazin?

Her wiha Hennan Josef peyama xwe de wiha nivîsiye û dibêje:

Ez nizanim çima Kurd li Rojavayê Kurdistanê ewqas bi yekîtîya Sûriyê digerin?

Çima kurd li Rojavayê Kurdistanê serxwebûna xwe naxwazin?

Divê ku em kurd li Rojavayê Kurdistanê ji berî her tiştî serxwebûna xwe bixwazin di piştre eger welatên mezin razî nebûn, em ê federasyonê bixwazin.

Her bijî Kurd û Kurdistan

Serxwebûna Kurdistanê çareserkirina doza me kurdan ne.

Hennan Josef

30.08.2725

Pirsên li ser serxwebûnê û daxwazên siyasî yên Kurdan li Rojavayê Kurdistanê (û bi giştî li hemû parçeyên Kurdistanê) tevlihev in û bi gelek faktorên dîrokî, siyasî, civakî û jeopolîtîk ve girêdayî ne. Sedemên ku dibe ku hin Kurd li Rojavayê Kurdistanê niha bi awayekî vekirî daxwaza serxwebûnê nekin, dikarin ev e bin:

Rewşa Jeopolîtîk a Herêmê:

Tirkiye, Sûriye û Îran: Her sê dewletên cîran bi tundî li dijî her cûre serxwebûneke Kurdan li herêmê ne. Tirkiye bi taybetî xwedî hêzek mezin e û her dem gefa êrîşê li ser Rojavayê Kurdistanê dixwe û car caran êrîşan pêk tîne.

Pevçûnên Navxweyî yên Sûriyeyê: Ji sala 2011an ve Sûriye di nav şerekî navxweyî yê mezin de ye. Hêzên Kurdî (YPG/QSD) neçar man ku di serî de li dijî DAIŞ'ê şer bikin, piştre jî li dijî komên din ên çekdar ên piştgirîkirî ji derve û artêşa Sûriyeyê. Di vê rewşa kaosê de, avakirina dewleteke serbixwe gelekî zehmet e û dibe sedema bêtir pevçûnan.

Têkiliyên Navneteweyî û Piştgirî:

Daxwaza Piştgiriya Navneteweyî: Hêzên Kurdî ji bo parastina xwe û berxwedana li dijî DAIŞ'ê piştgiriyeke sînorkirî ji hêzên navneteweyî (wek DYA) wergirtine. Lê ev piştgirî her dem şertî ye û tenê ji bo armancên diyarkirî ye. Tu welatekî mezin piştgiriyê nade serxwebûna Rojavayê Kurdistanê, ji ber ku ew naxwazin têkiliyên xwe bi Tirkiye an dewletên din re xirab bikin.

Rewabûna Dîplomatîk: Heta niha tu dewletekî serbixwe Rêveberiya Xweser a Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê wekî dewletekî serbixwe nas nekiriye. Bêyî naskirina navneteweyî, serxwebûn zehmet e.

Armancên Rêveberiya Xweser:

Projeya Sîstema Demokratîk: Rêveberiya Xweser, di bin serokatiya PYD/TEV-DEM de, zêdetir li ser damezrandina sîstemeke demokratîk û xweser di çarçoveya Sûriyeya yekbûyî de disekine. Felsefeya "Neteweya Demokratîk" ku ji aliyê Abdullah Ocalan ve hatiye pêşniyarkirin, li ser parvekirina desthilatdariyê û jiyana bi hev re ya gelên herêmê (Kurd, Ereb, Suryanî, hwd.) disekine, ne li ser damezrandina dewleteke neteweyî ya Kurdî.

Nêzîkatiya Pragmatîk: Di rewşa heyî de, damezrandina dewleteke serbixwe ne pêkan e û dibe ku zirareke mezin bide destkeftiyên heyî. Ji ber vê yekê, hêzên Kurdî armancên xwe yên siyasî li gorî rastiyên heyî destnîşan kirine û bêtir balê dikişînin ser garantîkirina mafên xwe yên xweseriyê di destûra Sûriyeyê ya nû de.

Têkiliyên Nav-Kurdî:

Pirsgirêkên Nav-Kurdî: Di navbera partî û aliyên Kurdî de jî nakokî û cûdahiyên siyasî hene, ku ev jî dikare bandorê li ser daxwazên yekgirtî yên serxwebûnê bike.

Bi kurtasî, daxwaza serxwebûnê li Rojavayê Kurdistanê ji ber gelek astengiyên siyasî û jeopolîtîk, nebûna piştgiriya navneteweyî û her wiha ji ber bîrdoziya heyî ya Rêveberiya Xweser, ne armanceke sereke ye. Zêdetir bal tê kişandin ser xweseriyeke demokratîk di çarçoveya Sûriyeyeke federal an nenavendî de.