Neteweyên Bê Pêşîne Nikarin Paşeroja Xwe Ava Bikin!

Rewşenbîrê Kurd Îbrahîm Gurbuz, bi gotara xwe ya bi navê "Neteweyên Bê Pêşîne Nikarin Paşeroja Xwe Ava Bikin" bala hemû rewşenbîr û çalakvanên Kurd kişand ser mijareke bingehîn: pêwîstiya diyarkirina pêşîneyên neteweyî yên Kurdan. Gurbuz, bi analîzek kûr û zelal, bang li rewşenbîrên Kurd dike ku dev ji deynkirina pêşîneyên kesên din berdin û balê bikişînin ser têkoşîna xwe ya neteweyî.

Gotara Gurbuz, bi anekdoteke balkêş dest pê dike. Ew behsa dîplomatekî Fransî dike ku li Swîsreyê bi xwendekareke Kurd re hevdîtinê kiriye. Xwendekar, ku femînîsteke radîkal e û li ser sunetkirina jinan dixebite, rastî pirseke tund a dîplomat tê: "Dema ku gelê te bindestkirî ye, tu hîn jî ne xwedî dewletekî, pêşîneyeke neteweyî nehatiye diyarkirin, çima tu berê xwe didî trajediyeke din?" Ev pirs, li gorî Gurbuz, ne tenê pirsînek ferdî ye, belku hişyariyeke teorîk e ku pirsgirêka pêşîneyên mijara postkolonyal eşkere dike.

Gurbuz, di gotara xwe de li ser têgeha "pêşîne" disekine û nîşan dide ku pêşîne ne tenê tercîhek pratîkî ye, belku prensîbek bingehîn e ku di warên zanîn, hebûn, nirx û wateyê de rêzikê saz dike. Ew gotinên fîlozofên wekî Arîstoteles, Descartes, Kant û Heidegger wekî delîl tîne ziman da ku girîngiya pêşîneyê di felsefeyê de rave bike.

Yek ji xalên herî girîng ên gotarê, mînaka dayikekê ye ku pêşîneya wê ya herî bingehîn parastina zaroka xwe ye. Gurbuz, vê mînakê ji bo ravekirina girîngiya pêşîneyên neteweyî yên Kurdan bikar tîne: "Heke dayikek, zaroka xwe bide aliyekê û berê xwe bide şîrdana zarokên din, ew bi metirsiya windakirina zaroka xwe re rû bi rû dimîne." Ev mînak, girîngiya jiyanî ya têgeha pêşîneyê bi awayekî pir hêsan lê balkêş eşkere dike.

Gurbuz, bi gotinên serokê damezrîner ê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê Abraham Lincoln re gotara xwe xurtir dike: "Maleke ku di nav xwe de dabeşkirî ye, nikare bisekine." Ew vê gotinê wiha şîrove dike: "Heke neteweyek, di nav xwe de bingehên yekîtî û hevgirtinê ava neke; li dora pêşîneyeke hevpar bi hev re nebe, nikare bigihîje azadiyê û ne jî dikare ber bi paşerojê ve were veguhestin."

Di encamê de, Îbrahîm Gurbuz bi zelalî diyar dike ku erka rewşenbîrên Kurd ne ew e ku pêşîneyên kesên din bi deyn bigirin, belku ew e ku pêşîneyên têkoşîna xwe ya neteweyî bidin xuyakirin û têkoşînên edaletê yên gerdûnî bi vê bingehê ve girêbidin da ku bihêztir bibin. Ew di dawiya gotara xwe de balê dikişîne ser girîngiya yekîtî û hevgirtina li dora pêşîneyeke neteweyî, wekî mifteya serkeftinên dîrokî û armancên azadiyê.

Gotara Gurbuz, wekî bangek ji bo rewşenbîr û çalakvanên Kurd tê dîtin ku li ser pêşîneyên xwe bifikirin û ji bo paşerojeke azad û xwedî statû bixebitin.

Çavkanî: Nêrîna Azad