Keça Kurd li Skotlandê ji bo Nivîsîngeha siyasî hate hilbijartin
Salih li ser referandûma serxwebûna Kurdan got, "Bê guman gelek dişibin hev, ji ber ku em herdu jî ji bo gelê xwe xweseriyê dixwazin." "Lê belê, peymanên di navbera London û Skotlandê û di navbera Bexda û Hewlêrê de cûda bûn."
Roza Salih, penabereke 35 salî ku bi eslê xwe ji Silêmaniyê û li Herêma Kurdistanê ye, bû yekem keça Kurd û penaxwaza berê ku ji bo nivîsîngeha siyasî ya li Skotlandê hate hilbijartin.
Salih di hilbijartinên Parlementoya Skotlandê yên 2021an de berbijêra sereke ya Partiya Neteweyî ya Skotlandê (SNP) li Herêma Glasgowê bû. Salek şûnda, di Gulana 2022an de, ew wekî şêwirmenda SNP ya ji bo Greater Pollok li Glasgowê hate hilbijartin.
Piştî hilbijartina xwe, Serokwezîra Yekem a Skotlandê ya wê demê Nicola Sturgeon li ser X nivîsand ku wê "ji ber vê encamê rondik û hêstirên pir kêfxweş rijand. Ji penaxwaziyê heta şêwirmenda SNP."
Salih wê demê li ser X nivîsandibû, "Dê û bavên min ên bêhempa hene ku her gav piştgirî dane min. Spas ji bo dayin û bavên min, hûn hevalên min ên herî baş in."
Parêzvanek xwezayî
Salih ji dema ku ew ciwan bû, dema ku ew û hevalên wê yên dibistanê ji bo protestokirina girtina hevalek xwe hatin cem hev, ji bo mafên penaberan kampanya vekirine.
Malbata Salih dema ku ew tenê 12 salî bû, piştî ku bapîr û du apên wê ji ber dijberiya rejîma Baas a Sedam Husên hatin sêdarekirin, reviyan hatin Başûrê Kurdistanê.
Wê ji Kurdistan Chronicle re got: "Ez li Silêmaniyê ji dayik bûm. Bavê min ji Kerkukê ye. Em di sala 2001an de hatin Skotlandê." Wekî Kurdek Skotlandî, ew baweriya xwe bi Serxwebûna Skotlandê tîne û ji bo wê kampanya vekiriye.
"Referandûma 2014an bandorek kûr li min kir. Ez di sala 2015an de piştî ku me ew winda kir, tevlî SNP bûm, lê ez hîn jî baweriya xwe bi serxwebûnê û mafê gelê Skotlandî yê biryarên xwe yên bi çarenivîsa xwe tînim. Komê ku di sala 2015an de hate damezrandin, ji bo mafên penaxwaz û penaberan şer kir û kampanyayên li dijî dersînorkirina zarokên dibistanê jî meşandin.
Di sala 2017an de, Salih ji hêla Komeleya Saltire ve wekî Jinek Berbiçav a Skotlandê hate xelat kirin. Di Kanûna 2022an de, BBC ew wekî yek ji 100 Jinên Bibandor ên Herî Baş ên 2022an bi nav kir, ku kampanyaya wê ya ji bo mafên penaberan di dema ku ew ciwan bû hatibû nas kirin.
Salih di sala 2013an de li Zanîngeha Strathclyde bawernameya rûmetê di hiqûq û siyasetê de temam kir û bi Encumena Penaberan a Skotlandî û Komîsyona Stratejiya Perwerdehiyê re xebitî da ku ji bo bursên taybetî ji bo penaxwazan li Zanîngeha Strathclyde fînanse bike.
Li Skotlandayê zêdetirê 7,000 Kurd lê dijîn, her çende hejmarên rast zehmet e jî ku werin destnîşankirin.
"Ev tenê texmînek e, ji ber ku dema ku li wir serjimêrî tê kirin, Kurd di bin Iraq, Tirkiye, Îran û Sûriyeyê de hatine tomar kirin.
Skotlanda, Kurdistan û serxwebûn
Salih her wiha komek bi navê Piştgiriya Skotlandî bi Kurdistanê re ava kir. "Min hîs kir ku gelê Skotlandî hewce dike ku li ser gelê Kurd û têkoşîna wan bizanibe. Wê demê, Kobanî di bin êrîşê de bû, û me bi rêya Parlamentoya Skotlandî hişyarî da û pere berhev kir da ku dibistanek Skotlandî li Kobanî ava bikin."
Di 25ê Îlona 2017an de, di bin serokatiya Serokê wê demê Mesûd Barzanî de, Kurdên Iraqê referandûmeke serxwebûnê li dar xistin, ku tê de zêdetirî 93% ji gelê Herêma Kurdistanê ji bo serxwebûnê bi dengên Belê deng dan.
Salih li ser referandûma serxwebûna Kurdan got, "Bê guman gelek dişibin hev, ji ber ku em herdu jî ji bo gelê xwe xweseriyê dixwazin." "Lê belê, peymanên di navbera London û Skotlandê û di navbera Bexda û Hewlêrê de cûda bûn."
Wê got: "Peymana Skotlandê bi Londonê re qanûnî bû, û heke me referandûm bi dest xistiba, me dê ew bi dest bixista."
Li Iraqê, Salih destnîşan kir ku rewş cûda bû. "Bê guman, ez bawer dikim ku mafê Kurdan heye ku referandûmekê li dar bixin - ev mafekî demokratîk ê her neteweyekê ye eger ew bixwazin serbixwe bibin. Lê belê, cudahiya bingehîn rewatiya referandûmê bû.
Di demên dawî de, di 7ê Nîsanê de, polîsên Skotlandê peyamek vîdeoyî bi Kurdî weşandin, ku ji bo bêhtir naskirina zimanê Kurdî li Skotlandê ye.
Salih got, "Ez bawer dikim ku Kurd ji her demê bêtir têne naskirin, û niha wergerên bi Kurdî li cihên sereke yên hikûmetê têne peyda kirin. Ev ji bo Kurdan girîng e, ji ber ku em xwedî nasname, çand û zimanê xwe ne. Pêdiviya me bi xuyabûnê heye, û ez bawer dikim ku ev tenê dikare were bidestxistin ger bêtir Kurd bibin welatiyên çalak."
Kurdistan Chronicle
